Gaybi Yardımlar

Gaybi Yardımlar (İlahi Yardımlar), Allah tarafından kullarına belirli şartlar altında ve özel bir şekilde ulaştırılan yardımlara denir. İlahi yardıma mazhar olabilmek için; iman, tevekkül, takva, Allah'ın dinine yardım etmek, cihat, sabır, ihlas ve maddi sebeplerin yetersiz kalması gibi şartlar gerekli görülmüştür. Gaybi yardımlar, Kur'an-ı Kerim'de zikredilen önemli sünnetlerden (Allah'ın kanunlarından) biri olarak ele alınır. Dünyevi nimetlerin artması, salihlere iktidar verilmesi, hidayet, meleklerle yardım edilmesi; Kur'an'da sayılan gaybi yardımların örneklerindendir.

İmam Humeyni, vahiy ayetlerinden aldığı ilhamla, ilahi nusretin (zaferin) kesinliğine ve gaybi yardımların gerçekleşeceğine tam bir inanç beslemekteydi. O, İran İslam Devrimi'nin zaferini, ilahi ve gaybi teyitlerin (desteklerin) bir sonucu olarak görüyordu. İmam'a göre İslam Devrimi ve halkın kıyamı, Allah tarafından İran halkına lütfedilen ilahi bir hediye ve gaybi bir armağandı. İmam Humeyni, Amerika'nın Tabes Olayı'ndaki yenilgisini de gaybi bir elin ve gaybi yardımların işi olarak değerlendirmekteydi.

Tanım

Gaybi yardımlar, gayb âleminden (görünmeyen âlemden) gelen özel yardımlara denir. Kelime anlamı dikkate alındığında; evren ve onun düzeni, hayat, canlılık ve var olan tüm nimetler gayb aleminden yardım almakta olup, gaybi yardımların örneklerinden sayılabilir; ancak bu tamlama ıstılahta (terim olarak), insan hayatında var olan, özel şartlara ve uygun zeminlere ihtiyaç duyan hususi yardımlar anlamındadır. Bu ilahi sünnet, evrende mevcut olan gizli sebepler silsilesine dayanarak, şartlara ve durumlara uygun olarak tecelli eder. Gaybi yardımlar şunu gösterir ki: Eğer insan genel ilahi yardımları doğru kullanır ve kendisindeki manevi kabiliyetleri güçlendirirse, evrenin sebep-sonuç düzeni de onu desteklemek için harekete geçer ve onu kendi özel desteğinden faydalandırır.

Gaybi yardımlar bazen başarının şartlarının hazırlanması şeklinde, bazen de ilhamlar, hidayetler, aydınlanmalar ve basiret (görüş keskinliği) şeklinde tezahür eder. İlahi yardıma erişebilmek için iman, tevekkül, takva, Allah'ın dinine yardım, cihat, sabır, ihlas ve maddi sebeplerin yetersizliği gerekli görülmüştür. Denilmiştir ki; eğer insan hayatı hak arayışı ve ihlas yolunda olursa, kendisinin bilmediği yollardan gaybi bir el onu destekler. İnsan, zayıflara yardım etmek veya anne-babaya iyilik gibi halka hizmet yolunu tutarak, az çok Allah'ın lütfunun eserlerini idrak edebilir. Ayrıca gaybi yardımların; ilmi inançlara ulaşmada, hakikati tanımada ve akidenin arındırılmasında büyük bir rolü vardır. Şehit Mutahhari, insan hayatında; kalbin ve iradenin güçlenmesi, işin maddi sebep ve araçlarının hazırlanması, hidayet ve basiret, ilmi fikirlerin ilham olunması gibi çeşitli gaybi yardımların var olduğuna inanmaktadır. Bu açıdan Murtaza Mutahhari, insanın kendi başına bırakılmadığına, Yaradan'ın elinin ve lütfunun özel şartlarda onun elinden tuttuğuna, onu sapkınlıktan, zayıflıktan ve acizlikten kurtardığına inanır.

Örnekler ve Tezahürler

Gaybi yardımlar, Kur'an-ı Kerim'de yer alan önemli ilahi sünnetlerden (kanunlardan) biri olarak zikredilir. Her ne kadar hiçbir ayette doğrudan "gaybi yardım" (emdâd-ı gaybi) tabiri geçmese de, birçok ayet ilahi gaybi yardımlara işaret etmektedir. Örneğin: "Görünmez orduların gönderilmesi", "Meleklerle yardım edilmesi", "Müminlerin kalbine sükunet (sekine) indirilmesi", "Düşmanların kalbine korku salınması", "Yıkıcı rüzgarların gönderilmesi", "Düşman ordusunun gözde az gösterilmesi", "Kuş sürülerinin (Ebabil) gönderilmesi" ve "Düşmanların planlarının bozulması". Ayrıca müminlerin korunması ve himaye edilmesi, dünyevi nimetlerin artması, salihlere iktidar verilmesi, hidayet ve kalp huzuru da gaybi yardımların örneklerinden sayılmaktadır.

İslam'ın ilk dönemindeki savaşlarda Allah tarafından Hz. Peygamber'e (s.a.a) ve müminlere ulaşan gizli ve özel yardımlar, "Gaybi Yardımlar"ın en önemli örneklerindendir; öyle ki Kur'an'dan kırk ayet bu konuya tahsis edilmiştir. Müslümanların savaşlarının, Hz. Peygamber'in (s.a.a) İslam hükümetinin temellerini sağlamlaştırmadaki önemi, bu savaşlarda meleklerin inmesi gibi en şaşırtıcı "gaybi yardımların" gerçekleşmesine vesile olmuştur.

İmam Humeyni Açısından Gaybi Yardımlar

İmam Humeyni'nin siretine ve sözlerine bakıldığında, onun vahiy ayetlerinden ilham alarak ilahi nusretin ve gaybi yardımların kesinliğine ve gerçekleşeceğine inandığı açıkça görülmektedir. İmam Humeyni, İran İslam Devrimi'nin zaferini ilahi gaybi teyitlerin bir sonucu olarak görüyordu. İmam, İran halkının; özellikle son yüz yıldaki İslam ve ruhbanlık karşıtı propagandalara, sayısız tefrika girişimlerine, İslam ve millet karşıtı meclislere rağmen müstebit bir rejime karşı zafer kazanmasını sağlayanın Yüce Allah olduğuna inanıyordu. Ona göre İslam Devrimi ve halkın birlikteliği ile vahdeti, Allah tarafından İran halkına lütfedilen ilahi bir hediye ve gaybi bir armağandı.

O, devrim sürecinde Allah'ın gaybi bir engel yarattığına, bu sayede millet düşmanlarının katliam yapamadıklarına ve kalplerine öyle bir korku düştüğüne ki halkla karşı karşıya gelmeye cesaret edemediklerine inanıyordu. İmam, devrim mücadelelerinde halka nasıl yardım eden ve onları zafere ulaştıran gaybi bir elin varlığından bahsediyor ve onu devrimin zaferinden emin kılanın da işte bu konular olduğunu belirtiyordu.

İmam Humeyni, Bakara Suresi'nin 249. ayetinden ilhamla, İslam Devrimi'nde ve "boş ellerle" kazanılan zaferde gaybi yardımların rolü hakkında şöyle buyurmaktadır: "Devrimin başından beri ve sonrasında mucizeler ve ilahi yardımlar çokça olmuştur." Ona göre, küresel güçlerin desteğine sahip Şah Rejimi karşısındaki İslami Hareket sürecinde ve ayrıca savaş cephelerinde, İran halkının zafere ulaşmasına sağlayan unsur ilahi yardımlar ve gaybi desteklerdi. İmam Humeyni, Kutsal Savunma (İran-Irak Savaşı) süresince de daima ilahi nusret ve gaybi yardımlardan söz etmiş; Hürremşehr'in kurtarılması gibi cephedeki savaşçıların zaferlerini, Allah'ın nusretinin ve gaybi yardımların örneklerinden saymıştır.

İmam Humeyni, Amerika'nın Tabes olayındaki yenilgisini de gaybi bir elin işi ve gaybi yardım olarak görüyordu. O, helikopterlerin düşmesine sebep olan kumları ve rüzgarları "Allah'ın memurları" olarak nitelendiriyor ve maneviyata teveccühü olmayanların neden bu gayba iman etmediklerine dikkat çekiyordu.

Bibliyografi

• İbrahimiyan, Seyyid Hüseyin; Rabii, Zühre; Bismil, Mahbube, "Şive-haye Nuzul-i Emdad-haye Gheybi ber Mü'minin ez Manzar-i Ayat-i Kur'an" (Kur'an Ayetleri Işığında Müminlere Gaybi Yardımların İniş Şekilleri), Mutalaat-i Tefsiri, Sayı 24, Kış 1394 h.ş.
• Humeyni, Seyyid Ruhullah, Sahife-i İmam, Tahran, Müessese-i Tanzim ve Neşr-i Asar-ı İmam Humeyni, 1389 h.ş.
• Sübhani, Cafer, Menşur-i Cavid, Kum, Müessese-i İmam Sadık (a.s), (Tarihsiz).
• Muhammedi Reyşehri, Muhammed, Danişname-i Akaid-i İslami (İslami İnançlar Ansiklopedisi), Kum, Müessese-i İlmi-Ferhengi-i Daru'l-Hadis, (Tarihsiz).
• "İmam Humeyni'nin İlahi Gaybi Yardımlar Müjdesi ve Sekiz Yıllık Kutsal Savunma'da Gerçekleşmesi", Rasa Haber Ajansı, Yayın: 3 Hordad 1401 h.ş. (24 Mayıs 2022), Erişim: 22 Mihr 1404 h.ş. (14 Ekim 2025).
• Mutahhari, Murtaza, Emdad-haye Gheybi der Zendegi-i Beşer (İnsan Hayatında Gaybi Yardımlar), Tahran, Sadra, 1402 h.ş.
• Nasıhi, Muhammed Hasan, Emdad-haye Gheybi ez Nigah-ı Kur'an (Kur'an Açısından Gaybi Yardımlar), Kum, Müessese-i Bostan-ı Kitab, 1387 h.ş.